Geknipt en geschoren in Griekenland?

Door Martijn Elsakkers

Aan het eind van elk jaar worden buzzwords gekozen. Dat zijn nieuwe, hippe modewoorden die in dat jaar ongekend veel zijn gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan social media, synergie, multitasking en -ook erg actueel- ‘ergens klaar mee zijn’. Slimme marketeers zijn er bepaald niet vies van, al kan een buzzword op den duur grote irritatie veroorzaken. In de financiële sector is er gerede kans dat de ‘Griekse haircut’ dit jaar de top-5 van buzzwords haalt.

Pijnlijke knipbeurt
Wie hierbij denkt aan een gemillimeterd kapsel boven een zongebruind markant Grieks hoofd, zit ernaast. De haircut heeft betrekking op de korting die houders van staatsobligaties uit perifere landen van de eurozone mogelijk boven het hoofd hangt. Griekenland voorop, maar ook Portugal en Ierland moeten wellicht binnenkort naar de kapper. De vorm van het kapsel blijft overigens van dezelfde eenvoud: een haircut van 20% houdt simpel gezegd in dat de houder van de betreffende staatsobligatie 20% van de nominale waarde verliest en dus maar 80% van zijn investering terugkrijgt. Een pijnlijke knipbeurt dus.

Bij bedrijfsobligaties is de haircut altijd al een mogelijkheid geweest. Bij een faillissement resteren bij de eindafrekening immers vaak onvoldoende middelen om de senior obligatiehouders volledig terug te betalen. Nu de kredietcrisis heeft geleerd dat sommige Europese landen die deel uitmaken van de eurozone veel te grote schulden hebben, kan het begrip haircut een bredere betekenis krijgen.

Haaruitval bij beleidsmakers
Of de haircuts er echt komen, is voorlopig nog een vraagteken. Degenen die geloven in deze kortingsacties wijzen steevast op de noodzaak ervan. Zonder haircuts zal het onmogelijk zijn om de overheidsfinanciën van de probleemlanden binnen één generatie weer in het gareel te krijgen. Andere partijen wijzen erop dat haircuts tot onoverkomelijke problemen zouden leiden. Immers, veel staatsobligaties zijn in handen van Europese banken, overheden en centrale banken. De afboekingen zouden al snel vele tientallen miljarden bedragen en niet alleen enorme verliezen voor individuele instellingen inhouden, maar ook de stabiliteit van het Europees financieel systeem ondermijnen. Beleidsmakers, zeker uit de noordelijke helft van Europa, zullen koste wat het kost willen vermijden dat een forse herstructurering tot een nieuwe financiële crisis leidt, aldus de sceptici.

Iers geluk?!
Ondertussen azen beleggers die van een gokje houden, op de mooie rendementen die een ritje in perifeer Europees staatspapier kunnen opleveren. In de koersen van Grieks, Portugees en Iers staatspapier is namelijk al een zekere haircut ingeprijsd. Neem bijvoorbeeld Ierland. Nu instappen op een 4% Ierse staatsobligatie met een looptijd tot 2014 kan vandaag op een koers van circa 86,5%, wat een effectief rendement inhoudt van meer dan 9,8%. Een oerdegelijke Duitse staatslening met dezelfde looptijd levert ruim 2,1% op. Zelfs al zou er in de tussenliggende jaren sprake zijn van een ‘bescheiden’ haircut op Ierse obligaties van bijvoorbeeld 10 of 15%, dan nog levert dat papier tot het einde van de looptijd een veel hoger rendement op dan dat van de Duitse obligatie. Gaat de haircut helemaal niet door of zou die bijvoorbeeld alleen gelden voor obligaties met een langere looptijd, dan resteert zelfs een beleggingsrendement om ‘u’ tegen te zeggen.

Kortom, is de haircut een zwaard van Damocles of juist een uitgelezen beleggingskans? Wie het weet mag het zeggen. Hoe dan ook zal het de gemoederen nog wel even blijven bezighouden. Met dat buzzword komt het dus wel goed.    

De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.